Vrijheid om te discrimineren – made in Holland

Alle partijen in de Kamer staan achter het verbieden van de weigerambtenaar. Toch wilde weigerminister Liesbeth Spies (CDA) vorige week geen einde maken aan dit dwarse verschijnsel. Samen met de confessionele partijen en de Raad van State staat zij pal achter de uitspraak van partijgenoot Mona Keijzer: “Ik vind het oké dat jij homo bent, vind jij het dan oké als ik er moeite mee heb om twee homo’s in de echt te verbinden?” Met deze verdraaide logica straalt zij een pijnlijke arrogantie uit. “Tuurlijk Mona”, zei de homo, “mag jij moeite hebben met ons te huwen.” En dan, terwijl hij zich naar de weigerambtenaar wendt, verschuild achter Keijzer, als een kind vastgeklampt aan zijn moeders been: “Maar in jouw beroep krijg je geen vrijheid om te discrimineren.”

De homo geniet in het liberale Nederland de vrijheid om te trouwen en de weigerambtenaar heeft de godsdienstvrijheid om hier niet aan mee te werken. Waarom mag de homo dan wel doen wat hij wil, en de weigerambtenaar niet? Omdat vrijheid een relatief begrip is. Je kan het niet verdelen in gelijke stukken, zoals je met een pizza zou doen. Het is geen kwestie van: als jij twee vrijheden krijgt, krijg ik er ook twee. Ze variëren in soort, en vooral in gewicht.

Zo zou de godsdienstvrijheid volgens de Raad van State zo zwaar wegen dat de verboden weigerambtenaar zich wel eens gediscrimineerd zou kunnen voelen. Maar hij heeft zijn fundamentele vrijheid gewoon. Hij HOEFT geen ambtenaar te worden. Hij heeft die keuze zelf gemaakt. Hij is, in tegenstelling tot een homo, niet zo geboren.

Je kunt het volgens mij zien als een arbeidsvoorwaarde. Het gaat hier om het principiële uitgangspunt dat een ambtenaar de wet uitvoert. In de wet staat gelijke behandeling. Als de ambtenaar daar niet mee akkoord gaat, kan hij niet dit beroep uitoefenen. Zijn godsdienstvrijheid als mens komt daarmee niet in gevaar.

In de huidige situatie kan de ambtenaar die niet akkoord gaat met deze voorwaarden gewoon ambtenaar blijven. Hij verplaatst nu echter als weigerambtenaar alleen naar een ondersteunende afdeling waar alleen hetero’s gehuwd worden. Best goed te doen hoor, zelfde salaris, minder werk. Over gelijke behandeling gesproken.

Politici die deze slappe hap goedpraten met: “zolang er in elke gemeente maar de mogelijkheid is voor homo’s om te trouwen”, gebruiken een dubbele moraal. Als je vrijheid krijgt om te trouwen, maar je moet alsnog de vernedering ondergaan om geweigerd te worden, wat stelt de vrijheid dan voor? Benijd worden door vele homo’s over de hele wereld omdat je in het liberale Nederland woont, en ondertussen behandeld worden als een onmens. Terwijl het ondenkbaar is dat een ambtenaar op het gemeentehuis weigert een paspoort te maken voor een homo, kijkt minister Spies schaamteloos toe hoe weigerambtenaren de wet negeren.